Wyniki badania przeprowadzonego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (z projektu pt. „Nowe podejście do zamówień publicznych — szkolenia i doradztwo”) ukazały w jakim obecnie jest stanie rynek zamówień publicznych  w kontekście małych i średnich przedsiębiorstw.  Raport przedstawia interesujące wnioski, a poniższe zwróciły szczególnie moją uwagę.

Rynek zamówień z perspektywy MŚP

W badaniu rozpatrzono m.in zalety i wady rynku zamówień publicznych z punktu widzenia podmiotów MŚP. Wśród argumentów negatywnie rzutujących na tę współpracę podnoszono takie aspekty jak: przesadna biurokracja i skrajny formalizm. Istotnymi problemami wskazanymi przez przedsiębiorców są: brak możliwości budowania długotrwałych relacji biznesowych, niewielka elastyczność zamawiających w przypadku pojawienia się problemów, niewielka przejrzystość wyboru wykonawcy oraz procedury powodujące, że nie zawsze wybierany jest najlepszy wykonawca. Jako główne plusy pozyskania zamówień publicznych wskazywano niewątpliwy prestiż, otwartość, opłacalność finansową oraz pewność zapłaty.

Wzrost tendencji do zamówień o niskiej wartości

Ciekawą zmianą jest również podejście firm sektora MŚP do zamówień o niewielkiej wartości. W poprzednich latach, ponad połowa przedsiębiorców z sektora MŚP odrzucała zamówienia niskiej wartości, korzystniejszych w cenie, jednak w 2012 roku starał się to robić jedynie co 4 wykonawca. Przedsiębiorcy z sektora MŚP uważają, że rynek zamówień publicznych jest istotną częścią gospodarki, jednak ukierunkowaną na produkty o stosunkowo niskiej jakości. Dlatego też najczęściej postulują o ocenę ofert z uwzględnieniem oceny jakościowej, zamiast powszechnego stosowania jedynego kryterium jakim jest jedynie cena. Według badanych zmiana podejścia do kryterium oceny ofert mogłaby skutkować ponownym zainteresowaniem tych podmiotów do udziału w ofertowaniu.

Spadek zainteresowania MŚP rynkiem zamówień publicznych

Znaczącym faktem jest istotny spadek liczby małych i średnich przedsiębiorców, zainteresowanych  rynkiem zamówień publicznych  (w 2010r. ich odsetek stanowił 25%, zaś w 2012r. jedynie 14% ).

Najlepiej postrzegane są firmy duże

Według oceny zamawiających najlepiej wypadają firmy duże i średnie, gorzej zaś firmy małe i mikro. Taka ocena wynika z powszechnej i obiegowej opinii opartej o takie kryteria jak: renoma, wiedza, doświadczenie, przygotowanie do przedstawienia rozbudowanej dokumentacji przetargowej, stabilizacja rynkowa.

Z drugiej strony zamawiający na identycznym poziomie co duże podmioty, oceniają  MŚP  jeśli chodzi o takie aspekty współpracy jak: adekwatny poziom jakości usług do oferowanej ceny, jakość, zaufanie i sprawność organizacyjną. Firmy małe i średnie utrzymują pozytywną opinię na przestrzeni kilku lat, natomiast  pogorszyła się opinia o firmach dużych i średnich.

Postulatem przedsiębiorców było także zmniejszenie liczby wymogów formalnych oraz dokumentów, formalności i biurokracji.

Mniej zamówień na usługi i dostawy innowacyjne

W okresie  objętym badaniem zauważalna jest tendencja do zmniejszania się liczby udzielanych zamówień na usługi i dostawy innowacyjne. Z badania wynika, iż taki stan może wynikać z działań instytucji kontrolnych i nadzorczych, ich biurokratycznego i bardzo sformalizowanego podejścia, co skutkuje dla zamawiających ryzykiem negatywnego wyniku audytu postępowania. W tym zakresie jedynie firmy duże o uznanym autorytecie rynkowym są postrzegane jako właściwy partner w realizacji innowacyjnych zamówień.

Badania dowodzą, że coraz mniej przedsiębiorstw dąży do pozyskiwania zamówień innowacyjnych, obarczonych zbyt wielkim ryzykiem zarówno na poziomie przetargu jak i samej realizacji.

Aukcje elektroniczne

Wzrosła również liczba aukcji prowadzonych drogą elektroniczną na rynku zamówień publicznych. Jednak instytucje zamawiające coraz rzadziej korzystają z licytacji elektronicznych. Dzieje się tak między innymi z braku zamówień kwalifikujących się do takiego trybu, brak przeszkolonych pracowników do tego typu zamówień, obawy przed zbyt niskimi kompetencjami wykonawców, obawy przed wykluczeniem cyfrowym wykonawców. Bardzo znaczącą komplikacją są również problemy z oprogramowaniem.

Zachęcam do zapoznania się z prezentacją wyników badania:

http://www.youtube.com/watch?v=Xa3kZ7zP0Is&feature=c4-overview&list=UU8ljcwsRlaeGIUV0Ses65Hg

 

Podobne