Nowy rok niesie ze sobą nowe wyzwania dla jednostek samorządu terytorialnego (JST). Ich zdolność kredytowa będzie uzależniona m.in. od efektywnego zarządzania budżetem operacyjnym. Jakie działania należy podjąć by nie ograniczyć działań inwestycyjnych i na wyższym poziomie jakościowym zaspokajać bieżące ich potrzeby?

Parametry wpływające na zdolność kredytową jednostek samorządu terytorialnego, od stycznia 2014 r.

wskaznik

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

R- planowaną na rok budżetowy łączną kwotę z tytułu spłaty rat kredytów i pożyczek, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2-4 oraz art 90, oraz wykupów papierów wartościowych emitowanych na cele określone w art. 89 ust pkt 2-4 oraz art. 90,
O – planowane na rok budżetowy odsetki od kredytów i pożyczek, o których mowa w art. 89 ust. 1 i art. 90, odsetki i dyskonto od papierów wartościowych emitowanych na cele określone w art. 89 ust. 1 art. 90 oraz spłaty kwot wynikających z udzielonych poręczeń i gwarancji,
D – dochody ogółem budżetu w danym roku budżetowym,
Db – dochody bieżące,
n – rok budżetowy, na który ustalana jest relacja,
n-1 – rok poprzedzający rok budżetowy, na który ustalana jest relacja,
n-2 – rok poprzedzający rok budżetowy o dwa lata,
n-3 – rok poprzedzający rok budżetowy o trzy lata.

Kto sprosta nowym wymaganiom?

Efektywność zarządzania budżetem operacyjnym (dochodami bieżącymi oraz wydatkami bieżącymi) – to od niej uzależniona będzie zdolność jednostki samorządu terytorialnego do zaciągnięcia zobowiązań. W głównej mierze na zdolność kredytową będą miały wpływ:

a)      uzyskiwane dochody bieżące – czyli jak najwyższe uzyskiwane dochody z podatków i opłat, dochodów bieżących z mienia, subwencji ogólnych, dotacji celowych na zadania bieżące;

b)      uzyskiwane dochody ze sprzedaży mienia – czyli efektywna polityka dotycząca gospodarowania mieniem komunalnym w celu uzyskiwania wysokich i stabilnych wpływów ze sprzedaży mienia, które finansują ponoszone przez samorząd wydatki majątkowe;

c)      poziom wydatków bieżących – czyli jak najniższy poziom wydatków bieżących, tzn. oszczędne gospodarowanie środkami publicznymi, poszukiwanie oszczędności w wydatkowaniu środków publicznych na realizowane przez samorządy zadania;

d)     pozyskiwanie zobowiązań o jak najniższym koszcie – koszty obsługi zobowiązań mają wpływ zarówno na pierwszą, jak i drugą relację;

e)      wydłużanie okresu zapadalności zaciąganych instrumentów finansowych;

f)       oszczędne i gospodarne zarządzanie polityką wydatkową JST, ponieważ umożliwi to wygenerowanie oszczędności i niższy poziom wydatków w budżecie (zarówno bieżących, jak i majątkowych).

Jakie kroki podjąć ?

Aby zwiększyć wysokość nadwyżki w budżecie bieżącym niezbędne będą działania mające na celu ograniczenie wydatków bieżących lub zwiększenie dochodów bieżących. Kluczową sprawą wydaje się zwrócenie uwagi na podwyższenie efektywności wydatkowanych środków poprzez uzyskanie wysokiej jakości usług za jak najniższą cenę. Umożliwia to wygenerowanie oszczędności bez konieczności podejmowania trudnych decyzji (np. redukcja części pracowników, podwyższanie stawek podatków i opłat lokalnych, ograniczenie wydatków inwestycyjnych). Dodatkowo z uwagi na ograniczony wpływ władz JST na bezpośrednie kształtowanie się dochodów budżetowych (w szczególności wpływy z subwencji ogólnej, dotacji celowych, dochodów z udziałów w PIT i CIT) istnieją ograniczone możliwości znaczącego oddziaływania na wysokość uzyskiwanych dochodów bieżących. Zasadniczą kwestią będzie efektywne wykorzystywanie przez JST instrumentów finansowych poprzez:

1) dopasowanie okresu zapadalności instrumentu bankowego do wysokości wolnych środków, generowanych w przyszłości przez JST oraz relacji pomiędzy wynikiem operacyjnym brutto a dochodami bieżącymi powiększonymi o dochody kapitałowe ze sprzedaży składników majątkowych;

2) zaciągnięcie zobowiązań o jak najniższym koszcie;

3) zapewnienie utrzymania płynności finansowej JST.

Podobne