Szczególnie tam, gdzie działania produkcyjne są realizowane przy niskim poziomie marży, planowanie w ramach logistyki i zakupów stanowi strategiczny, wielowymiarowy proces. Ostatecznym celem planowania na wielu poziomach jest doprowadzenie do maksymalizacji wykorzystania zasobów firmy, by zwiększyć sprzedaż i wypracować zysk.

Planowanie identyfikujemy często jako prosty proces,związany przede wszystkim z zapewnieniem oczekiwanej wielkości dostaw dla zaspokojenia potrzeb rynku na nasze produkty lub usługi. Planując zatem, musimy postawić sobie za cel:

  • racjonalne zarządzanie zapasem materiałów i komponentów do produkcji, jak również wyrobów gotowych,
  • optymalne wykorzystanie posiadanych środków produkcji,
  • minimalizację przestojów,
  • zapewnienie ciągłości technologicznej,
  • ograniczenie do niezbędnego minimum utraty surowca i energii w procesie produkcji.

Analiza danych

Informacją wejściową dla planowania są zagregowane dane z przyjętych do realizacji zamówień na nasze usługi i produkty. Przy procesie planowania poddawane są analizie informacje o stanie zapasów magazynowych, dostępnych dla planowanej produkcji. To daje nam specyfikację materiałów i komponentów do zakupu, z jasno określonymi terminami ich dostaw, dla pozycji, których nie ma wystarczająco.

Dostępność zasobów

Kolejnym wymiarem planowania jest analiza dostępności pracowników, zdolnych do realizacji cyklu produkcji, z jednoczesnym odniesieniem do zasobów technicznych firmy. Zasoby techniczne to dostępne w zakładanym czasie maszyny i stanowiska pracy, niezbędne do realizacji procesu produkcji. Konsekwencją obu analiz jest bilans potrzeb i rezerwacja zasobów, z uwzględnieniem hierarchizacji już realizowanych zadań produkcyjnych.

Aktualizacja planu

Końcowym etapem planowania jest aktualizacja bieżącego planu produkcji oraz informacja zwrotna do działu sprzedaży o deklarowanym terminie dostaw, zamówionych wyrobów gotowych.

Planowanie produkcji

Przedstawiony przykładowy scenariusz planowania wydaje się prosty i logiczny, jednak życie weryfikuje plany, co zmusza do ich ustawicznej aktualizacji. Jednym z wielu powodów naruszenia planu produkcji są zmiany specyfikacji produktów, jakie wnoszą nasi klienci oraz niepowodzenia technologiczne zarówno po stronie surowców, jakie otrzymujemy od naszych dostawców, czy zachwianie ciągłości produkcji wynikające z awarii maszyn szczególnie w tzw. wąskich gardłach procesu wytwarzania. Takie ryzyka wpływają na jakość planowania oraz koszty operacyjne firmy. Wywierają one decydujący wpływ na efektywność wytwórczą posiadanego majątku, skutkując często utratą wolumenu sprzedaży. Dotyczy to szczególnie przedsiębiorstw realizujących produkcję wielkogabarytową. Wówczas zachwianie terminów dostaw lub niepowodzenia jakościowe blokują kolejne zlecenia produkcyjne. Kolejnym wyzwaniem jest duże zróżnicowanie terminów dostaw komponentów, które są niezbędne do naszej produkcji. Jedynym rozwiązaniem dla tej gamy podzespołów jest posiadanie odpowiedniego zapasu magazynowego, jednak taki stan okupimy wyższymi kosztami, ze względu na bezproduktywne zamrożenie posiadanego kapitału.

Przetwórstwo – obszar podwyższonego ryzyka strat

Wielkim wyzwaniem dla procesu planowania produkcji jest branża związana z przetwórstwem produktów, o bardzo krótkim terminie przydatności do spożycia (myślę tu o branży mięsnej czy mleczarskiej). Branże te wymagają bardzo efektywnego planowania, by ograniczyć ryzyko zwrotów produktów przeterminowanych z sieci sprzedaży, a także obiektywnie prognozować popyt na tę grupę produktów. Firmy muszą ważyć – czy ograniczyć sprzedaż i surowiec skierować do produkcji produktów o dłuższych terminach przydatności do spożycia, czy ryzykować utylizację przeterminowego produktu. Często, duże sieci sprzedaży nie wspierają eliminacji ryzyk dostawcy, patrząc jedynie na własne korzyści, wynikające z nadmiernego własnego zatowarowania. Problemem otwartym pozostaje etyka relacji kupujący-dostawca w kontekście planowania produkcji i dostaw.

Narzędzia planowania

Pomocnymi narzędziami w obszarze planowania produkcji i sprzedaży są zaawansowane metody statystyczne i modele ekonometryczne popytu i zatowarowania. Takie podejście wymaga angażowania w te procesy pracowników z dużym doświadczeniem i wiedzą, a także odpowiednimi  narzędziami IT.

Podobne