Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR ) zamierza przetestować opracowany przez Komisję Europejską mechanizm zamówień przedkomercyjnych (PCP – Pre-Commercial Procurement) – kilka dni temu ogłosiło Centrum. Na testowanie nowych mechanizmów chce przeznaczyć aż 50 mln zł.

Spróbujmy bliżej przyjrzeć się tematowi, na pewno wielu z nas nie wie, czym są  zamówienia przedkomercyjne. Na początku należy się małe sprostowanie modelu zamówień przedkomercyjnych nie stworzyła Komisja Europejska, a jedynie inkorporowała znany w Stanach Zjednoczonych mechanizm współpracy uczelni z biznesem.

A jak będzie w polskich realiach? Narodowe Centrum Badań i Rozwoju czeka na propozycje potrzeb społeczno-ekonomicznych, których nie da się jeszcze rozwiązać dzięki istniejącym już na rynku produktom czy usługom. Potrzeby te zgłaszać mogą np. firmy, jednostki naukowe czy osoby prawne. Rada Centrum wybierze jeden spośród zgłoszonych problemów i NCBR ogłosi konkurs na projekty, które tę potrzebę będą mogły rozwiązać. Centrum zapewni finansowanie oraz wsparcie wszystkich etapów rozwoju produktu, który będzie przedmiotem tzw. zamówienia przedkomercyjnego. Na to pilotażowe przedsięwzięcie centrum przeznaczy maksymalnie 50 mln zł.

Zatem mechanizm zamówień przedkomercyjnych polega pokrótce na:

  • wybraniu firm, które wykonują prace  badawczo-rozwojowe,
  • ocenie tych prac i wybraniu najlepszych firm do stworzenia prototypu,
  • wybraniu firm/firmy do wykonania produktu .

Stopniowo w każdej fazie uczestnicy coraz mniej wykonawców. Wybór wykonawców następuje w drodze konkursu.

Dotychczasowe finansowanie innowacyjności z funduszy strukturalnych delikatnie mówiąc jest dalekie od oczekiwań. Państwa, które najwięcej inwestują w badania i rozwój oraz nowe technologie to Stany Zjednoczone oraz państwa azjatyckie (Japonia, Chiny). Europa, pomimo przyjętej Strategii Lizbońskiej, wciąż nie osiąga pożądanego wskaźnika 3% PKB przeznaczanego na sektor B+R.

Zamówienia przedkomercyjne to także nowa forma PPP czyli partnerstwa publiczno-prywatnego.  Chociaż nie bardzo dotychczas wychodzi budowanie w tej formule dróg czy mostów, to wypada  wierzyć w skuteczniejszy efekt powiązania biznesu z nauką.